Historische tafel - DE NOORDZEE ALS KRAAMKAMER VAN HET KAPITALISME - Door: Prof. dr L. Heerma van Voss

Datum en tijd: Maandag 14 november 2022 - 17:00 uur
Locatie: Plein
Titel: Historische tafel - DE NOORDZEE ALS KRAAMKAMER VAN HET KAPITALISME - Door: Prof. dr L. Heerma van Voss
Georganiseerd door: Historische Tafel
Spreker(s): Prof. dr L. Heerma van Voss
 

Lex Heerma van Voss studeerde geschiedenis in Utrecht en Parijs en promoveerde in 1990 in Utrecht op een proefschrift over de economische en sociale gevolgen van de invoering van de achturige arbeidsdag in Nederland in de jaren 1920. Hij werkte als onderzoeker bij twee instituten van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen: het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis. Van dat laatste instituut was hij in 2012-2021 directeur. Vanaf 2000 was hij daarnaast bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht in de geschiedenis van arbeid en sociale zekerheid. Hij publiceerde over de wereldwijde geschiedenis van beroepen sinds 1700 en was hoofdredacteur van de Wereldgeschiedenis van Nederland.

Hij koos als titel voor de lezing: DE NOORDZEE ALS KRAAMKAMER VAN HET KAPITALISME

Voor de Industriële Revolutie en de komst van gemechaniseerd transport over land, was transport van mensen en goederen, en daarmee ook van ideeën en culturele uitingen, over water eenvoudiger dan over land. Kusten hadden daardoor gemakkelijker onderling contact dan binnenlandse landstreken. Omdat de invloed van de natiestaat op onderwijs, taal en media nog relatief beperkt was, gold dat ook voor kusten die tot verschillende staten behoorden. Maar zeeën en andere water vormden ook vaak natuurlijke grenzen voor staten, die militair relatief gemakkelijk te verdedigen waren. De Franse historicus Braudel betoogde in een beroemd boek over de Middellandse Zee dat die in de vroegmoderne periode, in het bijzonder ten tijde van de regering van Philips II, meer een eenheid was dan historici, gericht op politieke en militaire geschiedenis en op de staat, wilden inzien. Als die redenering juist is, dan kan die ook gelden voor andere kusten in de vroegmoderne periode. In de lezing zal worden ingegaan op de vraag of dat ook voor de Noordzee gold. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar de positie van Antwerpen, Amsterdam en London, die opeenvolgende centra van het vroege kapitalisme waren.